- نياز انسان به دين از ديدگاه شهيد مطهرى (ره)
- راز هاي محرم
- امام علي(ع) و تربيت فرزند
- نقدي بر جشن هاي خاص در نهم ربيع
- نقش مساجد در تحقق شعار سال حماسه سياسي و حماسه اقتصادي
- مروري بر زندگاني سفير كربلا، حضرت مسلم بن عقيل
- اخلاق اسلامي در نظام اداري از ديدگاه حضرت علي(ع)
- نقش بصيرت در قيام عاشورا
- اخلاق و توسعه پايدار سازمان ها
- توليد ملي حمايت از کار و سرمايه ايراني
- آسيبشناسي معارف مهدويّت
- سبک زندگي اسلامي
- مفهوم تقوا در نهج البلاغه
- نقش اتحاد و وحدت اسلامي در تداوم و استمرار انقلاب اسلامي
- ناتوي فرهنگي
نقد و تحليل
روابط عمومي اداره کل تبليغات اسلامي استان اردبيل
زن و فلسفۀ حجاب
حجاب و پوشش براي بانوان ـ به ويژه حجاب برتر ـ و توجه به تحريم عفاف و حراست آن در زن از اصيلترين سنگر زنان و از مهمترين و سودمندترين قانون الزامي آفرينش براي آنها در جامعه است. به عبارت روشنتر، حجاب و پوشش، سنگر سعادت و پيروزي و رستگاري زنان و جامعه است، که اگر اين سنگر آسيب ببيند و يا فرو ريزد، عوامل سعادت، پاکزيستي و شرافت آنها فرو ريزد. مراد از حجاب، پوشش اسلامي است، و مراد از پوشش اسلامي زن به عنوان يکي از احکام وجوبي اسلام، اين است که زن، هنگام معاشرت با مردان، بدن را بپوشاند و به جلوهگري و خودنمايي نپردازد. لزوم پوشيدگي زن در برابر مرد بيگانه يکي از مسائل مهم اسلامي است، در خود قرآن کريم دربارۀ اين مطلب تصريح شده است، پوشيدن زن در برابر مرد بيگانه يکي از مظاهر لزوم حريم ميان مردان و زنان اجنبي است، همانطور که عدم جواز خلوت ميان اجنبي و اجنبيه يکي از مظاهر آن است.
با کمال تأسف دنياي غرب و دنبالهروهاي آنان اين مسئله بسيار مهم اسلامي و اخلاقي را ناديده گرفته، بلکه به عکس با کمال گستاخي بر ضدّ آن، گام برميدارند و آن را عامل تخدير و رکود و واپسگرايي دانسته، تا آنجا که در دانشگاههاي خود، دختران داراي پوشش را اخراج ميکنند، با اينکه حجاب سنگر حفظ عفّت و معرفت شخصيت زن و جامعه، سنگر حفظ زيبايي و شکوه زن، سنگر حفظ صحيحي ارتباطها و رشتههاي اجتماعي، سنگر حفظ اخلاق فردي و اجتماعي، سنگر و دژ خللناپذير براي حفظ مرزها و شيرازههاي روابط مختلف بوده و کيان خانه و خانواده را از هرگونه انحراف و گمراهي، حفظ ميکند. /p>
براستي در چه دنياي جاهليتي قرار گرفتهايم که دنياي غرب و الگوتراشان غربزده، حتّي در کشورهاي اسلامي شکستن چنين سنگر و دژي را علامت ترقّي، رشد و تمدّن ميدانند و به عکس حجاب و حفظ حريم عفاف را نشانۀ عقبگرد و واپسگرايي. دزدان عفّت و غارتگران استعمار، براي فريب اذهان و وسيلۀ قرار دادن زنان به عنوان يک کالا ميخواهند زنان را که نيمي از جامعۀ انساني هستند از همين راه، از درون تهي کنند و با اين کار به تهاجم فرهنگي خود ادامه دهند، آنها چنين القاء ميکنند که: حجاب سدّي بر سر راه تکامل آنهاست؛ حجاب، زنان را در زندان زندگي حبس کرده و آنها را از تعالي و رشد باز ميدارد؛ و حجاب از توسعۀ علمي، فکري، فرهنگي و هنري زنان ميکاهد که...
در حالي که حجاب اسلامي آنگونه پيامدهاي شوم را ندارد، بلکه وسيله و سنگر محکمي براي استواري زندگي بانوان بوده و پشتوانۀ نيرومندي براي آنها در راستاي توسعۀ علمي، فکري، فرهنگي و هنري است.
تاريخچۀ حجاب
تاريخ حجاب به آفرينش اولين موجودات روي زمين، يعني آدم و حوا بازگشت ميکند و فراز و نشيبهاي بيشمار تاريخ، قدرت بر محو آن را نداشته است. "يا بني آدم قد انزلنا عليکم لباساً ..."، (اي فرزندان آدم براي شما لباس فرو فرستاديم که هم اندام شما را ميپوشاند و هم زينت شماست و لباس تقوي بهتر است اين از آيات خداست باشد که متذکر شده پند گيريد)./ سورۀ مبارکۀ اعراف، آيۀ شريفۀ 26
اين آيۀ شريفه بيانگر اهميت لباس، پوشش، ستر و ساتر از نظر قرآن کريم است.
حجاب از نظر قرآن کريم
اصل وجوب حجاب براي زنان از ضروريات دين اسلام است، و منکر آن در حکم منکر دستورات ضروري اسلام است و کسي که از روي عمد و آگاهي، منکر ضروريات اسلام شود، در حکم کفر است، مگر اينکه معلوم باشد که منکر خدا و يا رسول خدا(ص) نيست.
در قرآن کريم براي وجوب و حدود آن، به چهار آيه که صراحت بر آن دارند، تمسک شده ولي در مورد حفظ عفّت و پاسداري از حريم آن، در قرآن کريم بيش از ده آيه وجود دارد. در آيۀ شريفۀ 30 سورۀ مبارکۀ نور (به عنوان نخستين آيهاي که صراحت بر وجوب حجاب دارد) ميخوانيم: "و قل للمؤمنات يغضضن من ابصارهنّ و يحفظن فروجهنّ و لايبدين زينتهنّ الا ماظهر منها و ليضربن بخمرهنّ علي جيوبهنّ و لايبدين زينتهنّ الا لبعولتهنّ..." (اي پيامبر به زنان باايمان بگو چشمهاي خود را (از نامحرم) فرو گيرند و دامان خويش را حفظ کنند و زينت خود را جز آن مقدار که نمايان است ـ آشکار نسازند و اطراف، روسريهاي خود را بر سينه خود افکنند (تا گردن و سينه با آن پوشيده شود) و زينت خود را آشکار نسازند مگر براي شوهرانشان و ساير افراد محرمشان...)
آثار و فوائد حجاب
1. حجاب و نقش آن در سلامت اجتماع و آرامش رواني:
رعايت حجاب در سلامت و پاکي اجتماع مؤثر است، به علت تأثير زياد آن در استحکام خانواده به عنوان پايه و اساس اجتماع و نيز تأثير آن در ساختن فرزندان با تربيت صحيح و پاک نگه داشتن محيط اجتماع از عوامل تحريکآميز حيواني.
2. حجاب و نقش آن در مسئوليتهاي اجتماعي:
امام خميني ـ قدس سره، در مورد نقش زنان در انقلاب اسلامي مطالب مهمي بيان کردهاند که از آن جمله خطاب به آنان چنين ميفرمايد: «نقش شما زنان در اين نهضت، از مردها بيشتر بوده» نيز ميفرمايد: «همانطور که مردها وارد ميدان بودند، بانوان محترم هم وارد بودند، بلکه زحمات اينها بيشتر از مردها بود.»
3. خروج از لشکريان دشمن و ايمني از عذاب الهي و کسب ثواب اخروي:
شيطان از روابط زن و مرد براي به گناه انداختن، استفاده ميکند لذا بدحجابي و بيحجابي و نيز عدم رعايت اصول شرعي در روابط با نامحرم، شخص را در معرض خشم خدا قرار ميدهد.
4. پوشش اسلامي و حفظ نسل از خطر سقوط:
يکي از آثار بيحجابي، بيبند و باري و روابط نامشروع در ابعاد وسيع است چنانکه در دنياي غرب، به خوبي ديده ميشود و آثار نکبتبار روابط نامشروع برکسي پوشيده نيست، يکي از آثار، آلوده شدن نسل و به دنبال آن سقط جنين و تولد فرزندان نامشروع و غيرقانوني است که متأسفانه بر اثر عدم رعايت عفّت و پوشش اسلامي، اين آثار روز به روز بيشتر ميشود و آمار نشان ميدهد که اين موضوع در کشورهايي که پوشش اسلامي رعايت نميشود، به مراتب بيشتر از جاهايي است که پوشش اسلامي رعايت ميشود.
5. مبارزه با نفس:
ميل به خودنمايي و جلوهگري به مصالحي در سرشت زن، نهفته است که بايد در مسير درست و هدفي والا به کار گرفته شود. چرا که هيچ گرايشي بدون جهت در جان انسان به وديعت نهاده نشده است. اما اگر اين گرايش، مرزي نداشته باشد و همه جا نمود داشته باشد، فساد آفرين است.
راههاي مبارزه با بدحجابي و بيحجابي
1. تقويت ايمان و اعتقاد:
اين جملۀ حضرت علي(ع) که فرمودهاند: «المرد بايمانه والمؤمن بعمله» نشانگر آن است که باورها و ايمانهاي راسخ عاليترين نقش را در کيفيت زندگاني انسان ايفا ميکنند.
2. احياء فرهنگ اصيل اسلامي:
احياء ارزشهاي اصيل اسلامي و فراخواني زن مسلمان به تعقّل و دريافتن ارزشها و آفريدن روح تعهّد و تعهّد نسبت به اينها نقش مهمي در اين زمينه خواهد داشت و زن مؤمن بايد به آنچه اسلام به عنوان ارزش بدان مينگرد، باور داشته باشد و بداند که عظمت و شخصيت او در گرو روح بلند، انديشه والا، قلب پاک و جان پيراسته از آلودگي است که او را به روشي انساني و منشي اسلامي فرا خواهد خواند و بداند تن آرايه بسته و ظاهر فريبنده، هرگز نمايشگر شخصيت او نيست.
3. شناساندن الگوهاي والا:
کلامي از امام صادق(ع) تأمل برانگيز و قابل توجه است که به زنان دوستي آل علي(ع) را الهام کنيد و به همين مسائل اندک رهايشان کنيد زن اگر حبّ علي را فراگرفت و او را راهبر شناخت و خاندان او را به عنوان الگو پذيرفت و بر راهي رفت که اهل بيت(ع) رفتهاند و آنان را سرمشق قرار داد، رويينتن ميشود و حضورش در جامعه، دلهرهآفرين نخواهد بود.
مصوبۀ شوراي عالي انقلاب فرهنگي دربارۀ راهبردهاي گسترش فرهنگ عفاف
1. توسعۀ فرهنگ تأمل و تفکّر در مفاهيم ديني توسط جوانان براي پذيرش دروني و قلبي و عمل به آنها.
2. تبيين دائمي جايگاه والا و پرافتخار زنان در اسلام و مقايسۀ آن با ساير مکاتب براي احساس برتري شخصيت زن مسلمان نسبت به زنان ساير مکاتب و پرهيز از روي آوردن به جنبهها و شخصيتهاي کاذب.
3. تقويت بنيه اعتقادي، اخلاقي و اصول و مباني تربيت براي والدين، خصوصاً مادران نسبت به امر عفاف و حجاب و ايجاد حساسيت در آنها نسبت به آسيبهاي ناشي از رعايت نکردن آن براي خود، خانواده و فرزندان.
4. اتخاذ تدابير مناسب براي جذب، تربيت و به کارگيري نيروي انساني شايسته نظير مديران، معلمان و استادان معتقد و عامل به رعايت حجاب و عفاف در کليۀ مراکز اداري و آموزشي.
5. تبيين آموزههاي ديني در خصوص ضرورت رعايت اصول حيا و عفّت متناسب با قابليتها و ويژگيهاي زنان و مردان و ايجاد تعادل در روابط اجتماعي آنها.
6. احيا و ترويج سنّت حسنۀ امر به معروف و نهي از منکر.
7. ارتقاي سطح آگاهي جوانان در زمينۀ ارتباطهاي صحيح انساني و اخلاقي بين آنها و حفظ حدود عفاف و حجاب در جامعه و خانواده.
8. تبيين فلسفه و پيامدهاي مثبت فرهنگي اجتماعي، رواني و اخلاقي عفاف و حجاب در عرصههاي مختلف زندگي و اثرات منفي عدم رعايت آن در سست کردن بنيانهاي اخلاقي خانواده و جامعه.
9. تبيين ديدگاه اسلام در خصوص عفاف، پوشش، حجاب و ضرورت بيان فلسفه، احکام و دستاوردهاي مثبت رعايت آن در جامعه، متناسب با شرايط سني جوانان و نوجوانان با شيوههاي جذاب.
10. توجه دادن به رعايت و نيز باور پوشش نه به عنوان يک اجبار اجتماعي بلکه به عنوان يک ارزش انساني، ديني و معنوي و يک باور قلبي جهت مصونيت از زشتيها و آسيبهاي اجتماعي.
11. افزايش آگاهي والدين نسبت به رعايت حجاب و عفاف خصوصاً در خانواده و نقش الگويي آنان در اين امر.
12. اهتمام جدّي نهاد خانواده نسبت به تأمين نيازهاي عاطفي و شخصيتي فرزندان به ويژه دختران و تأثير آن در شکلگيري هويّت ديني و اجتماعي آنها.
13. تبيين نقش عفاف و حجاب در تقويت هويت ملّي و فرهنگي جوانان و تأثير آن بر استقلال فرهنگي و سياسي کشور.
14. تقويت روحيۀ تعادل در جوانان در رويکرد آنان به مُدگرايي و بيان مستدل و منطقي اثرات و پيامدهاي مدگرايي افراطي و پرهيز از تقليد کورکورانه از مُدهاي غربي و تقويت مُدگرايي ملّي.
15. تبيين ريشههاي تاريخي و فرهنگي و نشانههاي روشن از وجود حجاب و پوشش در اديان الهي و جوامع داراي سابقۀ تاريخي و تمدّن فرهنگي.
16. زمينهسازي اجتماعي مناسب براي دختران و پسران جهت کشف هدايت و بروز قابليتها و توانمنديها و تأمين مطالبات خود براي جلوگيري از بروز جلوهگريها مناسب در حيطه فرهنگ عفاف و حجاب.
17. اختصاص بخشي از موضوعات تحقيقاتي به بررسي «زمينه، علل و موانع گسترش فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه» و بررسي تأثيرات محصولات فرهنگي کشور بر اين موضوع.
18. تشويق و ترغيب خانوادهها و جوانان به ازدواج آسان و آشنا کردن با معيارهاي شرعي انتخاب همسر، حقوق و وظايف يکديگر، تقويت روحيۀ سادهزيستي و قناعتپيشگي در زندگي.
19. تقويت هماهنگي بين دستگاههاي ذيربط در برنامهريزي و تأمين امکانات لازم جهت رفع مشکلات اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي موجود بر سر راه ازدواج جوانان.
20. توسعۀ فعاليتهاي بنيادهاي ازدواج به منظور جلب مساعدت دولت و خيرين در امر ازدواج جوانان.
21. ارتقاي مهارتهاي فني و حرفهاي و توانمنديهاي جوانان جهت توسعۀ طرحهاي خود اشتغالي و آشنايي با بازار کار و زمينه مختلف فعاليت به عنوان زمينهساز ازدواج، تشکيل خانواده و نهايتاً توسعۀ فرهنگ عفاف.
22. اهتمام جدّي مراکز فرهنگي و کليه رسانههاي کشور نسبت به ارائه الگوي مطلوب از عفاف و حجاب در محصولات فرهنگي خود (فيلم، سريال، تئاتر و...) و پرهيز از ايجاد تضاد و تناقض براي جوانان در اين امر.
23. جذب، تربيت و به کارگيري نيروي انساني آگاه و عامل به مباني ديني عفاف و حجاب در برنامههاي فرهنگي و تبليغي.
224. جهتدهي و تقويت امر عفاف و حجاب با استفاده از قابليتها و ظرفيت سازمانها، احزاب، تشکّلهاي غيردولتي و هيئتهاي مذهبي در کشور.
سارا حقي
كارشناس امور فرهنگي ادارۀ كل تبليغات اسلامي استان اردبيل
شنبه 23 خرداد 1388 - 13:22
- هنر اسلامي رنسانس تحول در عصر معاصر است
- توسعه اقتصادي از منظر دين اسلام
- به مناسبت روز امور تربيتي و تربيت اسلامي
- استكبارستيزي و دشمن شناسي درانديشه هاي امام خميني
- بايستههاي مداحي و شعر آييني
- شيوه هاي تبليغ و اطلاع رساني ديني
- بررسي فقهي سفر زيارت قبور از ديدگاه مذاهب چهارگانه اهل سنت و فرقه وهابيت
- علل بدحجابي و برخي آثار سوء آن با نگرشي جامعه شناختي
- پيامبر اعظم (ص) و عدالت ورزي
- عند ربهم يرزقون
- بايدهاي مداحي و شعر مذهبي
- قرآن را بهتر بشناسيم
- اوصاف قرآن در نگاه اهل عصمت
- راهبردها و راهکارهاي جذب جوانان به مسجد
- راه هاي زدودن مهجوريت از قرآن
كليه حقوق اين وب سايت متعلق به سازمان تبليغات اسلامي ميباشد