جمعه 3 خرداد 1392 - 11:6

پر بازديدهاي اين گروه

كتاب

م رستمي

جهاد با نفس

جهاد با نفس( از كتاب وسائل الشيعه شيخ حر عاملي)

ترجمه: لطيف راشدي

شركت چاپ و نشر بين‌الملل

نوبت چاپ اول: 1389

كتاب «جهاد با نفس» بخشي از كتاب بزرگ وسائل الشيعه شيخ حر عاملي است كه به فارسي برگردانده شده است. جهاد با نفس كه جهادي بزرگ است و از كشته شدن در راه حق تعالي به گفته صاحبان حق بالاتر است عبارت است از غلبه كردن انسان بر قواي ظاهره خود، آنها را تحت فرمان خالق قراردادن و مملكت وجود و ظاهر را از آلودگي وجود قواي شيطان خالي كردن نويسنده كتاب شيخ حر عاملي از علماي برجسته و شاعران تواناي شيعه است كه نسبتش تا سي و چهار پشت به شهيد پر افتخار كربلا، حربن يزيد رياحي منتهي مي‌شود.

كتاب وسائل الشيعه شامل اكثريت احاديث كتاب‌هاي احكام است كه به عقيده آگاهان حق جامع‌ترين و مرتب‌ترين كتاب در احاديث احكام مي‌باشد. علامه عاملي به هنگام اتمام اين اثر سترگ در سال 1088 ق گفته كه بيست سال از عمر خود را صرف گردآوري اين كتاب كرده است.

مجموعه حاضر در نودوپنج موضوع تنظيم شده است كه مشتمل بر: وجوب جهاد با نفس، وظيفه هر عضو بدن، به دست آوردن اخلاق نيكو و به كار بردن آنها، تفكر كردن و عبرت گرفتن از درس‌هاي آموزگار، توكل به خداوند، ترس از خدا به همراه اميد به او و 000 مي‌باشد.

در قسمت نخست كتاب به حديثي از امام صادق(ع) اشاره شده است كه فرموده‌اند «پيامبر عده‌اي را به جنگ فرستادند، زماني كه آنها برگشتند، فرمود: آفرين بر گروهي كه جهاد كوچك‌تر را به جاي آوردند و جهاد بزرگ‌تر بر آنها باقي مانده است» پرسيدند: جهاد بزرگ‌تر چيست؟ فرمودند: جهاد با نفس است.

به گفته مولف در بخش اول كتاب خداوند متعال براي تمامي اعضاي بدن امري را واجب و حقوقي را مقرر كرده است كه دراين اثر به آن پرداخته شده است. از جمله آنهاست آنچه بر «صورت» واجب است: آنچه خداوند متعال بر صورت واجب كرده، اين است كه در هنگام نماز و در شب و روز براي او سجده كند كه خداوند در اين باره فرموده است اي كساني كه ايمان آورديد ركوع كنيد و سجود بجاي آريد و پروردگارتان را عبادت كنيد و كار نيك انجام دهيد، شايد رستگار شويد.

همچنين در موضوع حق خدا، به يكي از فرمايشات امام سجاد اشاره شده است كه فرموده‌اند: بزرگ‌ترين حق خداوند تبارك و تعالي نسبت به تو اين است كه او را بندگي كني و هيچ‌چيز را شريك او قرار ندهي و هرگاه اين اعمال را از روي اخلاص، براي خداوند انجام دهي، خداوند نيز امور دنيا و آخرتت را تكفل كند، خود نيز اين حق را نسبت به خويشتن‌داري، حق خودت بر تو اين است كه تمام وجودت را در راه اطاعت خداوند صرف كني.

به دست آوردن اخلاق نيكو و به كاربردن آنها موضوع ديگري است كه در اثر حاضر به آن توجه شده است.

در اين راستا به جمله‌اي از پيامبر(ص) اشاره شده است كه به حضرت امير(ع) فرمودند: اي علي سه چيز از اخلاق بزرگوارانه‌ي دنيا و آخرت مي‌باشد: بخشيدن كسي كه به تو ظلم كرده است برقراري رابطه با كسي كه با تو قطع رابطه كرده است، صبر و بردباري در برابر كسي كه نسبت به تو با جهالت رفتار مي‌كند.

حضرت علي(ع) همچنين نشانه‌هاي دينداران را اينگونه دسته‌بندي مي‌كند: راستگويي،‌امانتداري،‌وفاي به عهد، صله رحم، رحم و مهرباني نسبت به ضعيفان، نيكي كردن، همسايه خوب بودن، اخلاق نيكو داشتن، پيروي از دانش و چيزهايي كه باعث نزديكي به خدا مي‌شود.

تفكر كردن و عبرت گرفتن از روزگار، موضوع بخش ديگري است كه در آن به هفت مورد اشاره شده است: تفكر در عواقب كارها، تفكر درباره خانه جدايي و در مورد خداوند و قدرتش و اينكه چه چيزي عبادت كامل است، فراخواندن به سوي نيكي‌ها،‌ پندگرفتن از تمام چيزها و... نويسنده در اين زمينه مي پرسد ابوذر بيشتر چه عبادتي مي‌كرد؟ كه در اين رابطه روايتي از امام صادق(ع) نقل مي كند كه فرموده: بيشترين عبادت ابوذر تفكر درباره خداوند و عبرت گرفتن و پندآموزي بود.

همچنين مستحب بودن داشتن اخلاق خوب، موضوع ديگري است كه در اين خصوص به مواردي اشاره شده است.

يكي از اين موارد سخني است از امام صادق(ع) كه فرمودند: ما كساني را دوست داريم كه عاقل، فهميده، دانا در دين، بردبار، مداراكننده، صبور، راستگو و وفادار باشند. خداوند اخلاق خوب و نيكو را براي پيامبران قرار داده است پس كسي هرقدر از اين اخلاق را داشت خداوند را شكر كند ولي اگر كسي چنين اخلاقي را نداشت به درگاه خداوند تضرع و زاري كند و آن اخلاق را از خداوند بخواهد. پرسيده شد: اين اخلاق كه شما از آن سخن مي‌گوييد چه هستند؟ فرمودند: دوري از گناه، قناعت، صبر، شكرگزاري، بردباري، شرم و حيا و 000

در بخش ديگر اين مجموعه، مؤلف به موضوع يقين به خداوند درباره روزي رساندن پرداخته و در بيست و يك فراز به فرموده‌هاي امام صادق ، امام باقر و حضرت امير(ع) و 000 اشاره كرده است. يكي از اين فرازها چنين است: اميرالمومنين(ع) فرمود: «مومن طعم ايمان را نمي‌چشد تا اينكه بداند هرچه به او رسيد امكان‌ نرسيدن نداشته و آن كه به او نرسيده امكان رسيدن نداشته است و اينكه بداند زيان و منفعت رساننده كسي جز خداوند متعال نيست.»

همچنين در زمينه واجب بودن تسلط عقل بر شهوت و حرام بودن تسلط شهوت بر عقل مطالبي در اين كتاب آورده شده كه به فرمايشات حضرت رسول(ص)، حضرت اميرالمومنين(ع)، امام صادق(ع) استناد گرديده است. عبدالله بن سنان گفته است از امام صادق(ع) پرسيدم: ملائكه برتر هستند يا فرزندان آدم؟ اميرالمومنين (ع) فرموده است: خداوند عقل را در وجود فرشتگان بدون شهوت و در وجود حيوانات شهوت را بدون عقل قرار داد، ولي در انسان اين را باهم تركيب كرد پس هركس كه عقلش بر شهوتش مسلط شود از فرشتگان بهتر است و كسي كه شهوتش بر عقلش مسلط شود از حيوانات بدتر است.

توكل به خداوند موضوع بخش بعدي است كه در آن به عناويني مشتمل بر عنايت الهي، جاي ثروت و عزت كجاست، اعتماد و اطمينان به خداوند و سه چيز براي بدست آوردن سه چيز ديگر، پرداخته شده است.

در اين خصوص به يكي از فرمايشات امام صادق اشاره شده است كه ايشان فرمودند: به هركس كه اين سه چيز داده شود از سه چيز ديگر محروم نمي‌شود، كسي كه به او توفيق دعا كردن داده شود، اجابت كردن آن نيز به او داده مي‌شود، كسي كه به او توفيق شكرگزاري داده شود نعمتي كه به سبب آن شكرگزاري شده است زياد مي‌شود، كسي كه به خدا توكل كند، خداوند از او حمايت مي‌كند.

اميد و آرزو به ديگران موضوع ديگري است كه به آن پرداخته شده است كه موضوع آن در خصوص نامهرباني بندگان خدا و اميد بستن به غير خدا است.

امام صادق (ع) در رابطه با اين موضوع و با اشاره به آيه شريفه « اكثر آنان به خداوند ايمان نمي‌آورند جز اينكه مشرك هستند» در اين باره فرمودند: كسي مشرك است كه بگويد: اگر فلاني نبود هلاك مي‌شدم. و يا اگر فلاني نبود به فلان چيز نمي‌رسيدم و 000 در صورتي كه بايد بگويد اگر خداوند به وسيله فلاني بر من منت نمي‌گذاشت از بين مي‌رفتم و 000

از ديگر عناوين اثر حاضر ترس از خدا همراه با اميد به اوست كه در اين باره به فرازي از سخنان امام باقر(ع) اشاره شده است كه فرمودند: در دل هر مومني دو نور است: نور ترس و نور اميد اگر اين دو وزن شوند هيچ يك از آنها از ديگري بيشتر نيست.

همچنين فرمايشاتي از رسول خدا(ص) و ائمه اطهار (ع) در رابطه با ترس از خدا آورده شده است: پيامبر فرمودند: اصل و اساس حكمت و فرزانگي ترس از خداوند است.

نيز گريستن از ترس خداوند، فضيلت و آثارش بيشتر و بهتر است چنانكه امام رضا (ع) فرمود« خداوند به موسي فرمود: مقربان با چيزي همانند گريستن از ترس من به من نزديك‌ نشده‌اند و عابدان با چيزي همچون دوري از گناهان، براي من بندگي نكرده‌اند و آراستگان با چيزي همچون دوري از آن چه بي‌نيازي از آن در دنيا با اهميت است براي من خود را نياراسته‌اند.»

در ادامه نيز در جاي ديگر در خصوص داشتن گمان نيكو به خداوند، امام رضا(ع) فرمود: به خداوند گمان نيك داشته باش كه امام صادق در اين باره مي‌فرمايد: كسي كه به خداوند گمان نيك داشته باشد، خداوند هم درگمان او حاضر است و كسي كه به روزي كم قانع باشد و بپذيرد خداوند هم اعمال كم او را مي‌پذيرد.

نيز شيخ حر عاملي در بخش ديگري از كتاب خود در باب سرزنش، ادب كردن و دشمني با نفس احاديثي را آورده است كه يكي از آنها از فرمايشات پيامبر(ص) است كه فرمودند: هركس به جاي اينكه با مردم دشمني كند با نفس خود دشمني ورزد خداوند او را از هراس روز قيامت در امام مي‌دارد.

يكي ديگر از موضوعات كتاب حاضر در باب اطاعت از خداوند است كه امام باقر در اين زمينه مي‌فرمايد: مذاهب و گروه‌هاي مختلف شما را از راه راست بيرون نبرند قسم به خدا كه شيعه ما نيست جز آنكه از خداوند فرمانبرداري مي‌كند.

در باب صبر در اطاعت از خداوند و معصيت او كه در بخش بعدي به آن پرداخته شده است و صبر هنگام دوري از گناهان آمده است. امام باقر (ع) فرمودند: صبر دو نوع است: صبر در هنگام بلا كه نيكو و زيبا مي‌باشد و برتر و بهتر از آن صبر بر سختي‌هاي دوري از كارهاي حرام است.

همچنين مولف در زمينه تقوا به حديثي از امام صادق اشاره كرده است كه فرمود: ما كسي را مومن مي‌دانيم كه با خواست و اراده از تمام كارها و اوامر ما پيروي كند. اي مردم بدانيد كه پيروي و خواست امر ما دوري از گناهان است پس با آن خود را زينت دهيد تا خدا به شما رحم كند و با آن دشمنان ما را فريب دهيد تا خداوند شما را بلند مرتبه كند.

بخش ديگر كتاب در باب پاكدامني است كه حضرت امير(ع) در اين باره فرمودند: برترين و بهترين عبادت پاكدامني است.

در ادامه درباره اينكه چگونه مي‌توان از گناهان و كارهاي حرام دوري كرد به فرازهايي از سخنان تعدادي از ائمه بزرگوار پرداخته شده است. امام باقر فرمود: هر چشمي در روز قيامت گريان است جز سه چشم: چشمي كه در راه خدا بيداري كشيده است، چشمي كه از ترس خدا گريسته است و چشمي كه بر حرام بسته است.

انجام واجبات از عوامل مهمي است كه انسان را از گناه دور مي‌سازد چنانكه امام سجاد فرمودند: هركس به آنچه خدا بر او واجب فرموده، عمل كند از بهترين مردم است.

نيز فضيلت صبر و بردباري و لزوم به كاربردن آن در زندگي از ديگر ابوابي است كه در اين مجموعه مطرح شده است. امام صادق در اين باره حديثي دارند و مي‌فرمايند خصلت بردباري و صبر براي كمك كردن به انسان كافي است. اگر بردبار نيستي، صبر و بردباري را بر خودت تحميل كن.

از مباحث ديگر كتاب حاضر، فروتني و تواضع است كه در اين زمينه به احاديث و رواياتي اشاره شده است يكي از اين روايات از فرمايشات امام كاظم(ع) مي‌باشد كه فرمود: خداوند به كوه‌ها فرمود: من خواهم كه كشتي بنده‌ام نوح را بر روي يكي از كو‌ه‌ها بگذارم، پس كوه‌ها گردن فرازي و سركشي نمودند و فقط كوه «جودي» تواضع و فروتني نمود، پس كشتي نوح نيز سينه خود را بر آن كوه قرار داد.

برگزيدن رضايت خداوند بر هواي نفس باب ديگري از اين اثر كه يكي از موارد آن پاداش خداپرستان مي‌باشد و روايتي در اين باره از امام باقر(ع) نقل شده است كه ايشان فرمود: خداوند متعال فرموده است به عزت، جلال، عظمت و نيكويي و بلندمرتبگي‌ام قسم! كه هر بنده مومني خواسته مرا بر چيزي از خواسته‌هاي دنيوي‌اش ترجيح دهد ثروتمندي را در نفسش و همت و تلاشش را در آخرتش قرار مي‌دهم و آسمان و زمين را ضامن روزي او مي‌سازم و من براي او بالاتر و بهتر از تجارت هر تاجري خواهم بود.

يكي ديگر از موضوعات كتاب حاضر، مشغول شدن به عيب‌هاي خود است كه در اين خصوص، مولف احاديثي را آورده‌اند يكي از اين احاديث فرازي از سخنان امام صادق(ع) است كه فرمود: هنگامي كه موسي مي‌خواست از خضر جدا شود به او فرمود: مرا نصحيت كن. خضر در توصيه‌هايش به او فرمود: لجاجت و خيره‌سري نكن، بدون نياز به دنبال چيزي مرو، بدون تعجب نخند، گناهانت را به يادآور و از اين كه خطاها و گناهان مردم را يادآوري شوي پرهيز كن.

يكي ديگر از احكامي كه شيخ حر عاملي به ‌آن پرداخته است، اصلاح كردن نفس، هنگامي كه به شر و بدي تمايل دارد است كه در اين باره به حديثي از حضرت امير(ع) اشاره كرده كه ايشان فرمودند: هركس رابطه‌اش را با خداوند اصلاح كند خداوند هم رابطه او را با مردم اصلاح مي‌كند.

يكي از موارد و مباحثي كه درباره دوري كردن از لغزش‌ها و گناهان در بخش ديگر اين كتاب مطرح شده است بخشش و عفو الهي است كه امام باقر (ع) در اين باره فرمود: هر سختي و رنجي كه به انسان مي‌رسد به علت گناهاني است كه انجام مي‌دهد در حالي كه خداوند اعمال بدي را كه مي‌بخشد بيشتر از آن اعمالي است كه نمي‌بخشد و مؤاخذه مي‌كند.

دوري از گناهان كبيره از ديگر مباحثي است كه در وسايل الشيعه به آن پرداخته شده است كه يكي از موضوعات آن پاك شدن گناهان است: امام رضا(ع) درباره آيه اگر از گناهان بزرگي كه از آنها نهي شده‌ايد، دوري گزينيد گناهان شما را مي‌زداييم. فرمود: كسي كه از گناهان كبيره‌اي كه خداوند جهنم را جزاي آنها قرار داده دوري كند اگر مومن باشد خداوند گناهان او را مي‌پوشاند.

در ادامه نيز به توبه از گناهان كبيره اشاره شده است كه در اين باره در يكي از فرازهاي سخنان امام صادق(ع) آمده است كه فرمودند: شفاعت ما شامل حال شيعياني كه مرتكب گناه كبيره مي‌شوند مي‌گردد اما كساني كه توبه كنند. خداوند فرموده است بر نيكوكاران هيچ راهي نيست.

بخش ديگر از نوشتار حاضر در باب پافشاري بر گناه و استغفار از آن است كه يكي از عناويني كه در اين بحث به آن پرداخته شده است نشانه‌هاي بدبختي است، پيامبر گرامي اسلام در اين باره فرموده‌اند: نشانه‌هاي شقاوت و بدبختي عبارتند از: خشكي چشم(گريه نكردن)، سنگدلي، حرص بسيار براي به دست آوردن دنيا، اصرار بر انجام گناه.

خصلت‌هاي حرام و مكروه از موضوعات ديگري است كه در ادامه به آن پرداخته شده است.

حضرت رسول فرمودند: اولين انگيزه‌هايي كه با آن خداوند نافرماني شد شش انگيزه: دنيادوستي، رياست دوستي، غذادوستي، خواب دوستي، راحت دوستي و زن دوستي است.

دوري از مفاسد، معاشرت و رسيدگي به امور برادران ديني در خانه از ديگر موضوعات كتاب حاضر است كه در آن به مواردي اشاره شده است كه از آن جمله سرزنش نفس مي‌باشد. در اين خصوص سخني از امام صادق(ع) آمده است كه فرمودند: خوشا به حال كسي كه نفس خود را سرزنش كند و قبل از آنكه ديگران او را بشناسند او مردم را بشناسد.

يكي ديگر از مسائلي كه شيخ حر عاملي در كتاب خود به آن توجه نموده‌اند و احكامي از آن مطرح كرده‌اند، فريب دادن مردم به وسيله دين است.

خريد و فروش دنيا و آخرت يكي از مواردي است كه در اين خصوص حضرت رسول(ص) فرموده‌اند: هركس در مقابل دنيا و آخرت قرار گيرد و دنيا را انتخاب كند و آخرت را واگذارد در آن دنيا به گونه‌اي با خداوند متعال ملاقات مي‌كند كه حسنه‌اي ندارد تا او را از آتش جهنم نگاه دارد و هركس آخرت را انتخاب كند در آن دنيا به گونه‌اي با خداوند ملاقات مي‌كند كه از وي راضي و خشنود است.

همچنين مولف در باب وجوب تسكين خشم مي‌نويسد: امام صادق فرمودند كليد تمام بدي‌ها خشم است.

حسد و غبطه از ديگر موضوعاتي است كه در اين كتاب به آن پرداخته شده است و از موارد آن يكي از بين رفتن ايمان است كه امام باقر فرمود: چه بسا انسان، كوچك‌ترين و كم‌ترين درجه خشم را به كار مي‌گيرد و سرانجام كارش به كفر خاتمه يابد و بي‌شك حسد ايمان را مي‌خورد همان طور كه آتش هيزم را.

نيز در اين مجموعه، به تعصب بي‌جا نسبت به اشخاص و اشياء پرداخته شده است كه يكي از مباحث مطرح شده در اين باب تعصب كوركورانه است. امام صادق(ع) فرمود: هركس كه تعصب بي‌جا داشته باشد خداوند او را به دستاري از آتش مي‌پيچد.

خود بزرگ‌بيني از ديگر ابواب اين مجموعه است كه در آن به مواردي چند اشاره شده است، يكي از آنها مورد تكبر است كه در اين زمينه در حديثي از امام صادق(ع) مي‌خوانيم: كبر و بزرگي ردا(روپوش) خداوند است پس هركس در آن به مقابله خدا برخيزد، خداوند او را با صورت به جهنم مي‌افكند.

يكي ديگر از مباحثي كه در اين كتاب به آن پرداخته شده است، دنيا دوستي است كه ضرر رساندن به آخرت يكي از موارد آن مي‌باشد،‌ پيامبر در اين باره فرمود: هركس دنياي خود را دوست بدارد به آخرتش زيان خواهد رسانيد.

زاهدانه زيستن موضوعي است كه در بخش بعدي مورد بررسي قرار گرفته است. حديثي كه در اين باب مطرح شده است از فرمايشات امام صادق (ع) است كه فرمودند: تمام خير و خوبي‌ها در خانه‌اي قرار گرفته كه كليد آن خانه، دوري از دنياست.

در دنباله اين بخش به استحباب ترك نمودن آنچه از دنيا بيش از نياز است اشاره شده است كه دنيا مانند چيست؟ يكي از عناوين اين باب است. در كتاب علي (ع) است كه: دنيا همچون ماري است كه پوست آن نرم و زيبا است ولي درونش زهر كشنده‌اي دارد كه مرد عاقل از آن دور مي‌شود ولي كودك نادان به سوي آن مي‌رود.

نيز در باب تنبلي و افسردگي به احاديث و رواياتي پرداخته شده است يكي از آنها سخني است از امام كاظم (ع) كه به يكي از فرزندان خود فرمود: بر تو لازم است از تنبلي و افسردگي دوري نمايي، چون اين دو حالت تو را از رسيدن به بهره‌هاي دنيوي و اخروي باز مي‌دارد.

مولف در زمينه طمع كاري نيز به موضوعات و احاديث چندي اشاره كرده است كه از آن جمله رهبري طمع است: بنده بدي است كسي كه طمعش، رهبر او باشد. و بنده بدي است كسي كه تمايل به چيزي داشته باشد كه او را به ذلت و خواري بكشاند.

يكي ديگر از موضوعاتي كه در اين مجموعه به آن توجه شده است بداخلاقي است كه باعث فاسد شدن اعمال نيك مي‌گردد، امام صادق (ع)در اين زمينه فرمود: بداخلاقي،‌عمل نيك را فاسد كند همان طور كه سركه، عسل را فاسد مي‌كند.

بدزباني يكي ديگر از ابواب كتاب حاضر است كه مؤلف در خصوص آن به احاديث و رواياتي اشاره كرده است، در يكي از اين احاديث كه از فرمايشات امام باقر (ع) است مي‌خوانيم: خداوند متعال انسان دشنام‌دهنده ناسزا گو را دشمن مي‌داند.

امام باقر (ع) در خصوص كسي كه بدون گناه، توبه و استغفار كند مي‌فرمايند: از محبوب‌ترين بندگان به درگاه الهي كسي است كه نيكوكار و بسيار توبه‌كننده باشد.

مشغول بودن به كارهاي شايسته و ترسيدن از اينكه اعمال به رويت خدا و معصومين برسد موضوع آخرين بخش كتاب است كه نگارنده به مواردي چند در اين خصوص اشاره دارد. از جمله شرم و حيا از پيامبر، كه امام باقر (ع) در اين باره فرمود است: بي‌شك اعمال بندگان در هر غروب پنج‌شنبه به پيامبرتان عرضه مي‌شود پس شرم كنيد از اينكه پيامبر(ص) اعمال زشت شما را ببيند.

شيخ حر عاملي در قريه« مشغري، ‌از توابع جبل عامل در خانواده‌اي كه غالباً دانشور و اديب بودند چشم به جهان گشود و از اوان جواني در همان سامان به تحصيل علوم ديني و ادبي پرداخت و در فقه و حديث، رجال، ادبيات و شعر مقام والايي يافت و در رديف عالمان بزرگ قرار گرفت و آوازه كمالات او در محيط‌هاي علمي آن روز منتشر گشت وي تا چهل سالگي در همان ديار به سر برد. سپس راهي عراق شد و پس از زيارت قبور پاك امامان معصوم (ع) و ديدار با علماي آن ديار به ايران آمد و ساليان سال در مشهد مقدس رحل اقامت افكند و به تدريس، تاليف و تهذيب نفس پرداخت و منصب شيخ الاسلامي و قضاوت را عهده‌دار شد.

وي سرانجام در21 ماه رمضان مقارن با سالروز شهادت مولاي متقيان علي (ع) سال 1104 ق در سن 71 سالگي وفات يافت پيكر او در ايوان شمالي صحن عتيق پشت ايوان مدرسه ميرزا جعفر در حرم مطهر حضرت علي‌بن موسي الرضا به خاك سپرده شد.

مرقد او امروزه داراي ضريح و زيارتگاه شيفتگان علم و فضيلت است. اين كتاب شريف يعني جهاد با نفس از وسائل الشيعه مردي بزرگوار و الهي است كه به گفته و گواهي بزرگاني همچون عارف واصل، آيت الله بهجت، اثر شگرفي در تهذيب و تزكيه نفس دارد و مي‌تواند انسان را سعادتمند كند.

يكشنبه 16 آبان 1389 - 9:58

از اين نويسنده يا گزارشگر

*نام:
*ايميل:
نظر شما:

* اختياری